Privaat erfgoed

JJWS logo

PRIVAAT ERFGOED MET EEN MAATSCHAPPELIJK BELANG

1. Doelstelling

De stichting heeft ten doel: het zoveel mogelijk in stand houden en beheren van het vermogen van wijlen Jan Wouters, overleden op 24 mei 1892 en daarbij de revenuen van het vermogen besteden aan:

  • kerkelijke, charitatieve, wetenschappelijke of het algemeen belang dienende instellingen of doeleinden, waaronder in het bijzonder begrepen instellingen in de lichamelijke of geestelijke gezondheidszorg en voorts aan:
  • natuurlijke personen, teneinde hen te ondersteunen in activiteiten tot persoonlijke ontwikkeling of hen in staat te stellen projecten te organiseren of doelstellingen te realiseren op bovenstaande terreinen.

Aan de praktische realisering van deze -in de statuten verwoorde- doestelling wordt vorm en inhoud gegeven door bijvoorbeeld de pachtopbrengst van de landerijen, de couponrente en dividenden van effecten en de rente van tegoeden, te bestemmen voor de ondersteuning van particuliere initiatieven. Een en ander uiteraard binnen de financiële begrenzing van de jaarlijkse revenuen van de stichting en de overige gestelde kaders voor subsidiëring. De belangrijkste daarvan is dat het zwaartepunt van haar ondersteuning ligt bij initiatieven uit de regio’s Heerenveen en Sneek. In deze regio’s liggen namelijk de historische banden van de familie Wouters en heeft zij haar vermogen ook opgebouwd. 

Door de stichting worden tevens de kunstwerken en het antieke bezit van de familie Wouters beheerd, een groot gedeelte daarvan is in bruikleen gegeven aan verschillende musea op basis van afgesloten bruikleenovereenkomsten.

2. De ontstaansgeschiedenis van de Julia Jan Wouters Stichting.

De families Bienema en Wouters hebben een lange geschiedenis met Heerenveen en omgeving, maar ook duidelijke relaties met Sneek en omgeving. Sinds 1763 woonde de familie Bienema op de buitenplaats Veenwijk te Oudeschoot aan de grens van Oranjewoud. Fokke Bienema, de eerste eigenaar van Veenwijk, werd in 1728 in Heerenveen geboren. In 1754 trouwde hij met Tetje Epkes Roos uit Sneek. De familie Bienema bezat veengronden en andere landerijen in Oldelamer, Wolvega, Oudehaske en nabij ’t Meer te Heerenveen. Daarmee bouwden zij een vermogen op, waarmee zij de buitenplaats Veenwijk konden bouwen. In 1807 en 1809 breidde de familie haar bezit nog verder uit door aankoop van een naburige boerderij en bouwland en in 1811 nog met een boerderij waarop vervolgens het buiten “Klein Veenwijk” werd gesticht. Ook Heremastate maakte deel uit van het familiebezit. Deze transacties waren mogelijk na het ontvangen van een erfenis van grootvader Epkes Sipkes Roos (Workum ca. 1700-Sneek 1793). Deze bezat 16 boerderijen, met name gelegen in zuidwest Fryslân. 

Jan Berend Wouters kocht in 1832 “Jagtlust” te Oudeschoot, maar besloot vervolgens in 1844 dat huis te verkopen en Veenwijk te kopen en daar ook naar toe te verhuizen. Tevens bezat hij boerderijen, landerijen en huizen te Oudeschoot, Finkum, Hijum en Sneek en, via zijn vrouw, in de Beemster. In zijn testament aan zijn beide dochters laat hij opnemen, dat bij het uitsterven van de familie een stichting in het leven moest worden geroepen, waarvan het vermogen, dat bestond uit een boerderij uit Oosthem, ten goede moest komen aan de Algemene Armvoogdij te Oudeschoot. Ook de Doopsgezinde gemeente te Heerenveen zou een legaat moeten krijgen t.b.v. de armenzorg. Ook bedacht hij andere vormen van ondersteuning van armen (o.a. het oprichten van een fabriek die armen werk zou verschaffen) voor het geval dat zijn dochters eerder zouden sterven dan hij (wat niet gebeurde).

Eén van de dochters, namelijk Julia Anna Margaretha Wouters (geboren in Sneek in 1829) woonde het grootste deel van haar leven op huize Veenwijk (na de dood van haar vader enige tijd samen met haar zus Titia en, toen ze 51 jaar oud was, met haar man). Het testament van haar vader hadden de beide zussen laten herroepen. In plaats van de plannen van hun vader, wilden zij huisvesting bieden aan ongehuwde dames uit de gegoede stand. Daartoe richten zij de Julia Jan Wouters Stichting op. Julia Wouters overleed in 1892.

Het toenmalige gebouw was echter ongeschikt voor de functie, die de zussen in hun testament hadden bepaald en ook financieel moesten er voldoende middelen ter beschikking komen. In 1901 konden de bestuurders van de stichting opdracht geven tot de nieuwbouw van Huize Veenwijk. Zij bezaten toen ook voldoende middelen om het tehuis te laten draaien. Op deze wijze heeft Huize Veenwijk een eeuw lang goed kunnen functioneren. Als gevolg van gewijzigde regelgeving en leegstand ontstonden er echter financiële problemen. In 1997 spraken de bestuurders voor het eerst over oriëntatie op het gebied van palliatieve zorg. Dit plan slaagde echter niet, maar kreeg op een andere plaats in Heerenveen uiteindelijk wel een vervolg. In 1999 werd het tehuis gesloten. Daarvoor (in 1997) was Veenwijk als Rijksmonument aangewezen. Op 5 september 2000 werd Veenwijk verkocht. In 2005 werden de statuten van de stichting aangepast aan de nieuwe situatie. De stichting huurt nu nog vergaderruimte in Veenwijk. Tevens is haar archief daar opgeslagen.

Voor een volledig overzicht van de geschiedenis van de Julia Jan Wouters Stichting te Oudeschoot verwijzen wij u naar het boek met die naam van Dr. Rita Mulder-Radetzky en Barteld de Vries (tweede druk van 2012).

3. Bestuur en contact

Het bestuur dat volgens de statuten moet bestaan uit tenminste drie personen wordt thans gevormd door:

  • S. Siebenga, voorzitter
  • M. Bazen, secretaris
  • K.J.B. Uildriks, penningmeester
  • F.H. Perdok, bestuurslid

De stichting is statutair gevestigd te Oudeschoot, gemeente Heerenveen.

Postadres en secretariaat: Julia Jan Wouters Stichting, postbus 258, 8440 AG Heerenveen
E-mail: info@jjws.nl
Website: www.jjws.nl
Bezoekadres: “Huize Veenwijk”, Schoterlandseweg 45, Oudeschoot, gemeente Heerenveen (bezoek alleen op afspraak)
Telefoon secretaris: 0513-632719, mobiel: 06-11331236
Inschrijvingsnummer in het handelsregister te Leeuwarden, nr. 41000326
RSIN/fiscaal nummer: ANBI 001967423
Bankrekening: NL43RABO 0118 3256 04.

Verzoeken om financiële ondersteuning die passen binnen de doelstelling en de gestelde criteria uitsluitend richten aan ons e-mailadres: info@jjws.nl

4. Toetsingscriteria.

In haar vergadering van 2 juli 2021heeft het bestuur de volgende criteria vastgesteld waaraan verzoeken om een bijdrage worden getoetst:

  1. Alleen verzoeken die passen binnen de statutaire doelstelling, zoals verwoord in paragraaf 1 (zie bovenaan), komen voor honorering in aanmerking .  

  2. Onze statutaire plicht om het vermogen van de stichting zo veel mogelijk in stand te houden stelt grenzen aan het niveau van de jaarlijkse toekenningen. Alleen inkomsten die van  meer structurele aard zijn, zoals opbrengsten uit ons grondbezit, komen voor besteding van gezondheids- en culturele doeleinden in aanmerking.

  3. Er mag bovendien geen sprake zijn van overname van of aanvulling op wettelijke taken van de overheid. Als het gaat om het “vrije” overheidsbeleid sluiten we financiële ondersteuning daarentegen niet uit.

  4. We honoreren alleen doeleinden binnen de provincie Fryslân, waarbij, gelet op de historische banden met de families Bienema en Wouters (zie paragraaf 2) het zwaartepunt ligt op de regio’s Heerenveen en Sneek. In die regio’s is namelijk het vermogen opgebouwd, dat wij beheren.
  5. Gelet op de beperkte middelen richten we ons primair op een aantal belangrijke voorzieningen en instellingen binnen deze regio’s, waarmee we meerjarige afspraken maken.
  6. We richten ons op concrete en inhoudelijke projecten en activiteiten en niet op de instandhouding van organisaties.